ANA SAYFA - FELSEFEYE GİRİŞ - FELSEFE TARİHİ - FELSEFE AKIMLARI - FİLOZOFLAR - FELSEFE SÖZLÜĞÜ - OKUMA ODASI - SOSYOLOJİ - PSİKOLOJİ - MANTIK - İLETİŞİM
 

Francis Hutcheson Kimdir?

1694 - 1746 yılları arasında yaşamış İrlandalı filozof.

İskoç aydınlanmasının en önemli kişilerden biridir. Ayrıca, Glasgow Üniversitesi'nde Adam Smith'in hocalığını yapmıştır.

İskoç Aydınlanması'nın en önemli temsilcilerinden biridir. 1694 yılında İrlanda'nın kuzeyinde İskoç bir ailenin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. O zamanlardaki düşünürlerin kahir ekseriyeti gibi, presbiteryen bir papazın oğlu olarak Dublin'in en önemli dini kurumlarında eğitim almıştır. Zaten o dönemlerde en baba eğitim genelde kiliseler ve diğer dini kurumlarda verilmektedir. Zekâsı ve derin düşünceleri beraberinde hocalarının ilgisini çeken Hutcheson Glasgow Ünivesitesi'ne gönderilir. Burada mantık, felsefe, klasik diller ve ilahiyat alanlarında tahsil görmüştür. Öğrenimi sonunda presbiteryen bir papaz olarak mezun olan Hutcheson bir akademi kurmakla görevlendirilmiştir. Sonrasında mezun olduğu Glasgow Üniversitesi'ne ahlak felsefesi profesörü olarak atanmış ve ölünceye dek burada sakin bir hayat sürmüştür. En önemli eserleri "inquiry into the original of our ideas of beauty and virtuevesystem of moral philosophy"dir.

Hobbes'un ve Mandeville'in insan doğasıyla ilgili genel görüşleri olan "insanın her zaman bencil ve kötü olduğunu" dile getiren pesimist ve kinik, görüşlere karşı çıkarak, günümüz için klişe olan insanda asli bir iyilik hasletinin bulunduğunu iddia etti. Hemen aklımıza Voltaire ile Leibniz arasındaki candide tartışması gelmekte. Dahası Hutcheson her zaman insanın egoist olmadığını, başta adı geçen filozofların eylem ve olgulara verdiğimiz tepkileri anlamadıklarının, ahlaki takdir ve yergilerimizin onların düşündüğünden çok daha derin olduğunu iddia etmiştir.

Hutcheson insanların:

1) Doğal olarak iyi olan ile ahlaken iyi olan
2) Ahlaken iyi ile ahlaken kötü olan
3) Doğrudan ya da özsel olarak iyi olan ile araçsal olarak iyi olan gibi ayrımlar yaptığını öne sürer.

Jeremy Bentham'dan önce faydacılığı savunan, hem Bentham hem de diğer faydacılara yol gösteren Hutcheson "çok sayıda insan için en büyük mutluluk" ilkesini savunur. Faydacı etik anlayışına sahip olan Hutcheson, bu ilkenin tüm insanlarda olduğunu söyler. Ona göre iyilik ve hayırseverlik erdemli eylemlerdir. bu eylemler bizde hoşlanma duygusu yaratır. bu hoşlanma, kişiye sağladığı yarardan bağımsızdır. Ona göre ahlak duyusu doğal bir yetidir.

Locke'un güzellik ve erdem'in nesnel karşılıkları bulunmadığını söylemesine içerleyen Hutcheson, Locke'un haz ve acı yorumunun çok dar kapsamlı olduğunu, onun beş duyudan başka duyular olmadığı görüşüne de karşı çıkar. Locke'un güzellik ve ahlak duyularını görememesi çok büyük bir yanılgıdır ona göre. İnsan doğası Locke'un tahayyül ettiğinden çok daha fazla karmaşıktı.

Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" ve 1. Sınıf "Psikolojiye Giriş" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM)
 
< Filozoflar Dizinine Geri Git

> Bu sayfaya ilişkin etiketler: Francis Hutcheson kimdir, Francis Hutcheson felsefesi, Francis Hutcheson düşüncesi, Francis Hutcheson felsefesi nedir, Francis Hutcheson düşüncesi nedir, Francis Hutcheson eserleri nelerdir, Francis Hutcheson ve felsefe, felsefede Francis Hutcheson, Francis Hutcheson



Ana Sayfa | Felsefeye Giriş | Felsefe Dersleri | Felsefe Akımları | Filozoflar | Felsefe Tarihi | Felsefe Sözlüğü | Yeni Felsefe Sözlüğü | Sosyoloji | Psikoloji | Antropoloji | Mantık | Arkeoloji | Okuma Odası | Felsefe Grubu Öğretmenleri İçin Gerekli Belgeler | Ekonomi | İletişim

felsefe | fizik | coğrafya | tarih | Osmanlı Devleti


Düşünce PLATFORMU
  2005'ten beri, felsefe.gen.tr
  Bu web sitesi, Sosyolog Ömer YILDIRIM tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.
 
Felsefe.gen.tr, felsefeyi tehlikeli hale getirmeyi amaçlamaktadır. (Bakınız: Nietzsche)