Denis Diderot'un Hayatı ve Eserleri

Denis Diderot, 5 Ekim 1713 tarihinde Fransa'nın Champagne ilinin Langres kasabasında doğmuştur. Paris'te parlak bir öğrenim yaptıktan sonra, babasının bıçakçı dükkânının başına geçecek yerde, edebiyat mesleğine atıldı. Her konuyla ilgilendi ve romanda da, tiyatroda da, edebi eleştiride de aynı derecede yetenekli olduğunu gösterdi. Gazeteci ve sanat eleştirmeni oldu.



Aydınlanma Çağı'nın en önemli kişiliklerinden biridir. Denis diderot "yaygın olan düşünüş tarzını değiştirmek için kurulmuştur" dediği Ansiklopedi'yi, Aydınlanma'nın temel metni haline getirme uğraşısı veren en önemli düşünürlerdendir.

Edebiyat alanında da bir çok katkısı bulunan Diderot'nun başlıca özelliği romanları şekil ve içeriğinin yanı sıra, felsefi olarak da incelemesiydi. Romantizm akımının öncüsü ve humanist olan Diderot; zengin kiliseler kontrolünde bir endüstri olarak gördüğü Hıristiyanlık dinini reddetmiş ve bir çok aşırı dincinin saldırılarına uğramıştır.

Bütün bunların yanında Diderot, tiyatro alanında da birçok yenilik getirmiş, gerçeği ve toplumsal sorunları sahneye sokmaya çalışmış, kimilerince modern tiyatronun gerekçi ve toplumcu kolunun öncüsü sayılmıştır .



Bütün bunların yanında Diderot, tiyatro alanında da birçok yenilik getirmiş, gerçeği ve toplumsal sorunları sahneye sokmaya çalışmış, kimilerince modern tiyatronun gerekçi ve toplumcu kolunun öncüsü sayılmıştır.

Diderot'un bir felsefe öğretisi yoktur. Eserleri arasında en kalıcı olanlar romanları ve özellikle de «Rameau'nun Yeğeni»dir.

Denis Diderot, 31 Temmuz 1784 tarihinde Fransa’nın başşehri Paris’de ölmüştür.

Denis Diderot'un Ünlü Sözleri

- Yalanın faydası bir defa içindir, gerçeğin faydası ise sonsuz ve ölümsüz.

- İnsanı taş yada kırık kalpli yapan bu dünyadan gidiyorum. Beni nereye gömerlerse gömsünler.



- Güler yüzle söylenen bir yalanı bir anda yuttuğumuz halde, acı gerçeği ancak damla damla yutarız.

- İnsan, hayatının dörtte üçünü yapamayacağı şeylerle geçirir.

Denis Diderot'un Kitapları

- Essai sur le mérite et la vertu (Haketme ve yeti üzerine), Shaftesbury tarafından yazılmış Diderot tarafından Fransızca'ya çevrilmiş ve notlandırılmıştır (1745)

- Pensées philosophiques (Felsefi Düşünceler, deneme (1746)

- La promenade du sceptique (Kuşkucu gezintiler), (1747)

- Les bijoux indiscrets, roman (1748)



- Lettre sur les aveugles à l'usage de ceux qui voient (Görenler için körler hakkında mektup), (1749)

- L'Encyclopédie (Ansiklopedi), (1750-1765)

- Lettre sur les sourds et muets (Sağır ve dilsizler hakkında mektup), (1751) - Pensées sur l'interprétation de la nature (Doğanın yorumlanması üzerine düşünceler), deneme (1751)

- Le fils naturel (Doğanın çocuğu),(1757)

- Entretien sur le fils naturel (Doğanın çocuğu hakkında konuşma), (1757)

- Salons, critique d'art (Salonlar, sanat eleştirisi), (1759-1781)

- La Religieuse (Dindar kadın), roman (1760)

- Le neveu de Rameau (Rameau'nun yeğeni, diyalog (1761 ?)

- Lettre sur le commerce des livres (Kitapların ticareti hakkında mektup)(1763)

- Mystification ou l’histoire des portraits (Mistifikasyon ya da portreler tarihi), (1768)

- Entretien entre D'Alembert et Diderot (Diderot'yla D'Alembert'in tartışması) (1769)

- Le rêve de D'Alembert (D'Alembert'in rüyası), dialogue (1769)

- Suite de l'entretien entre D'Alembert et Diderot (D'Alembert Diderot tartışmasının devamı), (1769)

- Paradoxe sur le comédien (Oyuncu hakkındaki paradoks), (1769 ?)

- Apologie de l'abbé Galiani (Peder Galiani'nin övgüsü) (1770)

- Principes philosophiques sur la matière et le mouvement (Madde ve hareket hakkında felsefi ilkeler), deneme (1770)

- Entretien d'un père avec ses enfants (Bir babanın çocuklarıyla konuşması)(1771)

- Jacques le fataliste et son maître (Kaderci Jacques ve Efendisi), roman (1771-1778)



- Supplément au voyage de Bougainville (Bogainville seyahatine ek), (1772)

- Histoire philosophique et politique des deux Indes (İki Hindistan'ın felsefi ve politik tarihi), Raynal'le birlikte (1772-1781)

- Voyage en Hollande (Hollanda seyahati),(1773)

- Eléments de physiologie (Fizyolojinin temelleri), (1773-1774)

- Réfutation d'Helvétius (Helvetius'a reddiye), (1774)

- Observations sur le Nakaz (Nakaz üzerine gözlemler),(1774)

- Essai sur les règnes de Claude et de Néron (Claudius ve Neron'un iktidar dönemleri hakkında), (1778)

- Lettre apologétique de l'abbé Raynal à Monsieur Grimm (Peder Raynal'ın Bay Grimm hakkında övgü mektubu)(1781)

- Aux insurgents d'Amérique (Amerika isyancılarına) (1782)

- Salons (Salonlar)

Denis Diderot'un Romanları

- Les Bijoux indiscrets - 1748
- La Religieuse - 1760
- Rameau'nun Yeğeni - 1762
- Jacques Le Fataliste et son Maître - 1765
- Supplément au Voyage de Bougainville - 1774





Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 2., 3., 4. Sınıf "Felsefe Tarihi" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı