Tümeller Tartışması Nedir?

Anselmus, tümeller tartışması çerçevesinde gerçekçi bir filozof olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tümeller tartışması, özellikle 11 ve 12. yüzyıllarda doruk noktasını bulmuş bir problemler yumağıdır. Problemin asıl kaynağı Porphyrios’un Isagoge adlı eseridir. Porphyrios bu eserinde, tümel (katholou) olarak anılan ve Aristoteles’in ikincil töz adını verdiği tür ve cinslerin durumunu sorgulamaktadır.



Tümelin var olup olmadığı, var ise nerede bulunduğu, maddi olup olmadığı türünden soruları içinde barındıran Isagoge’nin çeşitli yorumları arasında en etkilisini Boethius gerçekleştirmiştir. Demek ki tümeller tartışmasında en önemli iki kaynak Porphyrios ve Boethius’tur. Biraz önce dile getirilen sorulara verilen farklı cevaplara göre de filozoflar, özellikle on ikinci yüzyılda, temel olarak gerçekçiler (reales) ile adcılar (nominales) şeklinde iki saf hâlinde karşı karşıya gelmişlerdir.

Bu yüzden bazılarının düşündüğü gibi sadece düşünce içerikleri ile ilgilenmemiş; fakat aynı zamanda bu içeriklerin şeylerle olan ilgisi üzerinde de durmuştur. Düşünce içerikleri ile şeyler arasında doğrudan ilgi olması gerektiğini söyleyen Anselmus, aksi hâlde, fizik dünyayı ilgilendiren yargılarda kolaylıkla hata yapılabileceğini dile getirmiştir (Maurer, 1982: 54).



Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 2., 3., 4. Sınıf "Felsefe Tarihi" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı