Tekil, Tikel, Tümel Nedir?

Tümel, antikçağ felsefesinde yinelenen benzer sayılıyor ve Yu. Arkhe (her şeyin temeli) olarak niteleniyordu. Bu yüzden tümelin, Thales su, Herakleitos ateş, Demokritos atom vb. olduğunu ilerisürmüştü. Aristoteles’e göre tümel, insan zihninin soyutlamalarından başka bir şey değildi. Daha sonra Locke, Kant ve hatta Hegel bile buna benzer açıklamalar yapmışlardı.



Oysa gerçek şuydu: Her üç kavram da nesnel gerçekliğin birbirinden farklı nesnel ilişkilerini yansıtırlar, birbirleriyle bağımlıdırlar, her zaman birbirlerine dönüşürler ve biri olmaksızın öbürleri de olamaz. Her nesne ve olay tekildir, bundan ötürü tüm öbür nesne ve olaylardan ayrılır. Ama her tekil nesne ve olay, aynı zamanda, öbür nesne ve olaylarla ortak yanlar da taşır. Bu ortak yanlar, bir grup nesne ve olaya özgüyse tikel, tüm nesne ve olaylara özgüyse tümeldir. Demek ki bir tür özellikleriyle tekil olan, başka bir tür özellikleriyle tikel, ve daha başka özellikleriyle de tümeldir. Demek ki tekil, belli koşullarda tikel ve tümel durumuna dönüşebilir.



Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); "Felsefe Sözlüğü" Orhan Hançerlioğlu