Saltık Hakikat Nedir?

Nesnel gerçekliğin tam ve değişmez bilgisi…

Hakikat, nesnel gerçeklik üstünde edindiğimiz bilgidir.



Eytişimsel özdekçi öğreti, hakikatın, eş deyişle nesnel gerçeklik üstünde edindiğimiz bilginin hem göreli, hem de saltık iki yan taşıdığını saptamış ve açık seçik ortaya koymuştur.

Hakikat görelidir; çünkü hem nesnel gerçekliği tam olarak yansıtmaz, hem de bilimsel gelişmeyle değişir ve yetkinleşir. Hakikat saltıktır çünkü tamlığa ve yetkinliğe götürdüğü değişmez bir içerik taşır. Saltık hakikat, göreli hakikatların bütünüdür. Yaklaşık (göreli) bilgiler, değişmez (saltık) bir içerik taşımasaydı bilim gelişmezdi. Bilginin eş deyişle hakikatın değişmekte olan yanı göreli olan yanı, gelişmekte olan yanı saltık yanıdır. "Nesnel hakikati bildiren insansal düşünceler, bunu, bir kezde ve bütünüyle, koşulsuz ve saltık olarak mı dile getirirler, yoksa yaklaşık ve göreli olarak mı dile getirirler? Bu sorunun karşılığı açıktır: yaklaşık ve göreli olarak. "Ama şurası da hiçbir koşula bağlı olmaksızın doğrudur k, her bilimsel ideolojiye saltık bir gerçeklik tekabül eder". Örneğin evrende ışık adını verdiğimiz (ya da evrim adını verdiğimiz N.) fiziksel bir olgu vardır. bu, kesin, hiç değişmeyecek ve bundan ötürü de saltık bir bilgidir. Ama ışığın (ya da evrim teorisinin N.) bilimsel bilgisi (optik) sürekli olarak değişmekte ve gelişmektedir, bundan ötürü de görelidir.



Bilme süreci sonsuz olduğu gibi, insanların bilme yeteneği de sonsuzdur. "İnsan düşüncesi, göreli hakikatların toplamı olan saltık hakikati, yapısı gereği bize vermeye yeteneklidir ve verir. Bilimlerin her gelişme aşaması bu saltık gerçek toplamına yeni taneler ekler". Nesnel hakikatin tarihsel gelişmesini yansıtan göreli ve saltık gerçek ulamları kuramı; her hakikatin saltık, son ve kesin, değişmez olduğunu ileri süren metafiziğin ve tüm bilginin göreli olduğunu ve bilime kuşkuyla bakmak gerektiğini ileri süren idealist göreciliğin tüm saçmalıklarını ortadan kaldırmıştır.

Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); "Felsefe Sözlüğü" Orhan Hançerlioğlu