Bilgicilik Nedir?

Yanıltmaca ve bunu yöntemleştirme.



Antik Çağ Yunan felsefesinde önemli bir düşünce akımı olan bilgicilik, Platon'dan ve özellikle Aristoteles'ten sonra küçümsenmeye başlanmış ve isim olarak yanıltmak amacıyla yapılan yanlış usavurma anlamına kaydırılmıştır. Mantıkta bu yanıltmacaların çeşitli biçimleri saptanmıştır. Genellikle bu yanıltmacalar uslamlamanın biçimsel kurallarına uygundur, karşısındakini kandırmaz ama, kolaylıkla yadsıyamayacağı biçimde şaşırtır.

Örneğin söz konusu olan sorundan büsbütün başka bir sorunu tanıtlamak, tanıtlanması gerekeni kendisiyle tanıtlamak, eksik tümevarım yapmak bu gibi yanıltmacalardandır. İngiliz düşünürü Bentham dört çeşit parlamento yanıltmacası saptamıştır:

1) Bir konuda sağlanan söz üstünlüğünü büsbütün başka bir konuda kullanmak.
2) Dış ve iç tehlike kuruntusu yaratarak istenilen sonucu elde etmek.
3) İstenileni asla gerçekleşemeyecek koşullara bağlayarak kabul etmek.
4) Sorunları bilerek birbirine karıştırmak ve böylelikle istediğini elde etmek.



Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); "Felsefe Sözlüğü" Orhan Hançerlioğlu

Lütfen Aşağıdaki Bilgilere de Bakınız:

> Aristoteles kimdir?
> Platon kimdir?
> Bentham kimdir?