|
Diogenes (Diyojen) Kimdir?
(412-320)
412-320 yılları arasında yaşamış olan, ve kendine yetme ile sadelik
ilkelerine dayanan Kinik yaşam biçiminin öncülerinden çileci düşünürdür.
Hakkında doğruluğu kuşkulu pek çok öykü anlatılan Kinik Diogenes
hakkında, onun gündüzleri Atina sokaklarında elinde fenerle dolaşarak,
dürüst bir adam aradığı söylenir. Atina'da gelenekçiliğe karşı bir tavır
alan Diogenes, toplumdaki yapaylıklara ve uzlaşımsal değerlere meydan
okumuş ve, her tür yerleşik kuralın insanın doğallığına aykırı düştüğüne
inandığı için, toplumun tüm yerleşik kurallarına karşı çıkmayı,
uzlaşımsal ölçü ve inanışların çoğunun boş olduğunu göstermeyi ve
insanları yalın ve doğal bir yaşam biçimine çağırmayı amaçlamıştır.
Ona göre, sade bir yaşam tarzı, sadelikten başka, örgütlenmiş,
dolayısıyla uzlaşımsal toplumların görenek ve yasalarını da önemsememek
anlamına gelir. Diogenes, doğaya aykırı bir kurum olan ailenin yerini,
kadınların ve erkeklerin tek bir eşe bağlı olmadığı, çocukların ise
bütün toplumun sorumluluğunda bulunduğu doğal bir durumun alması
gerektiğini savunmuştur. Diogenes yoksulluk içinde yaşadığı, halka açık
yerlerde yatıp kalktığı ve yiyeceğini dilenerek topladığı halde,
herkesin aynı şekilde yaşaması gerektiğini savunmamıştır. Onun tek
amacı, kişinin en kısıtlı yaşam koşullarında bile, mutlu ve bağımsız
olabileceğini göstermek olmuştur.
Diogenes'in savunduğu yaşam tarzının ilk ilkesi kendine yetme, yani
kişinin, mutluluk için gerekli her şeyi kendi içinde taşıyabilmesi
ilkesidir. İkinci ilke olan 'utanmazlık', kendi başına zararsız olan
bazı eylemlerin hiçbir şekilde yapılamayacağını öne süren uzlaşımları
umursamamak anlamına gelir. Bu ilkeden yola çıkarak yerleşik davranış
kalıplarına uymadığı için, kendi açısından sade ve doğal, toplumsal
değerler açısındansa sefil denebilecek bir yaşam dürdüğü için,
Diogenes'e kinik denmiştir.
Onun üçüncü ilkesi, yozluğu ve kendini beğenmişliği açığa vurmaktan ve
insanları yenilenmeye yöneltmekten asla çekinmemek anlamında 'sözünü
sakınmazlık'tır. Diogenes'in dördüncü ilkesine göre, ahlaki yetkinliğe
ancak yöntemli eğitimle, iradenin gücünü sınayan pratik egzersizlerle
ulaşmak mümkün olabilir.
Ayrıca Lütfen Bakınız:
Diogenes (Diyojen) Kimdir? 2
Diogenes (Diyojen) Kimdir? 3
Diogenes'i Felsefesi ve Seçme Sözleri
|