Tanrı'nın Varlığına Dair Gösterilen Kanıtlar

Ontolojik Kanıt: Tanrı’nın varlığını, Tanrı kavramından yola çıkaracak ispatlamaya kalkan anlayıştır. İlk kez bu kanıtı ortaya atan kişi Aziz Anselmus’tur. Tanrı tasarlanabilen en yetkin (mükemmel) varlıktır. Yetkin varlık, var olmadığı takdirde yetkin olamaz. Bu kanıtı ileri sürenlerden biri de Descartes’tir. Ona göre, insan yetkin olmayan varlıktır. Fakat yetkin olmayan insanda yetkin varlık düşüncesi vardır. İnsan kendi kendine yetkin varlık düşüncesini koyamaz. Çünkü insan yetkin bir varlık değildir. Demek ki insana bu düşünceyi bir yetkin varlık vermiştir.



Kozmolojik Kanıt: Bu kanıt, ilk neden ve nedensellik kanıtıdır. Hiçbir şey, nedensiz olarak meydana gelmez. Her şeyin bir nedeni vardır; her bir neden, başka bir nedenin sonucudur. Yani var olan her şeye, kendisinden önce gelen bir şey neden olmuştur. Bu nedenlere bakarak, ilk nedene kadar ineriz ve yani tanrıyı buluruz. Tanrı var olma nedeni bulunmayan temel tek varlıktır.



Düzen ve Amaç Kanıtı: Evrenin her yeri en ince ayrıntısına kadar düzenlenmiş şekildedir. Evrendeki bu düzen belli amaçlara hizmet etmektedir ve evrende yaşamın sürmesini sağlamaktadır. Ne düzen ne de amaç kendi kendine ortaya çıkamaz. O hâlde, evrene düzen ve amaç veren bir gücün veya bilincin varlığının olması gerekir. Bu varlık da Tanrı’dır.

Ahlak Kanıtı: Tanrı olmasaydı her şeyi yapmak uygun olurdu. O hâlde iyi ve kötünün anlam ifade edebilmesi için, bunların karşılıklarının olması gerekir. Bu karşılıkları uygulayacak bir güce ihtiyaç vardır. Bu da Tanrı’dır.



Hazırlayan:
Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Açık Öğretim Felsefe Ders Kitabı