|
Charles Montesquieu
Kimdir?
Fransız düşünürü Aydınlanma çağı düşünürlerinden Charles de Secondant de
Montesquieu, mutlak monarşi karşısında aristokrasinin geleneksel
haklarının ve çıkarlarının savunuculuğunu yapmıştır.
Montesquieu'nun siyaset kuramının aristokrasinin çıkarları üzerine
ustalıkla kurulduğunu, bir başka deyişle aristokrasinin kazanımlarını
korunması gerekliliği doğal ve zorunlu sonucuna ulaşmayı kaçınılmaz
kıldığını söyleyebiliriz.
Montesquieu, siyaset kuramında Locke ve Rousseau gibi spekülatif bir
"doğa durumu" "doğa yasası" ve uygar topluma geçişi sağlayan bir "toplum
sözleşmesi" iddiasından uzaktır ve siyasal düzenlerin ortaya çıkışını,
siyasal kurumların biçimlenmesini iklimsel, çevresel, geleneksel, maddi
ve tinsel birçok nedene bağlamaktadır. Siyasal sistemlerin oluşumu,
siyasi, sosyal ve ekonomik kurumların varlaşması konusunda, siyasal
düşüncelerinde iklim ve çevresel koşullara yaptığı vurgu, siyaset
kurumunun en önemli noktalarından olup, bu koşulların belirleyiciliği
iddiası üzeriden, evrensel, her ülkeye uygunluk durumu içinde
bulunabilecek bir sosyo-ekonomik sistemin geçerli olamayacağını, her
ülkenin kendi koşullarını değerlendirerek, kendine uygun ve özgün bir
sistem bulması gerektiğini söylemektedir.
Montesquieu'nun "kuvvetler ayrımı" ilkesi, 19 ve 20. yüzyıl burjuva
liberal devlet kuramının klasik bir örneğini oluşturmuştur. Montesquieu,
kuvvetler ayrımı fikrini 1748 tarihinde yayınlanan Yasaların Ruhu, adlı
yapıtında işlemiştir.
|