|
Bonstetten Kimdir?
3 Eylül 1745'de Berne'de doğup 3 Şubat 1832'de Cenevre'de ölmüş olan
İsviçreli edip ve filozof Berene'in eski ve asil ailelerinden birine
mensuptur.
Öğrenimine önce burada başlamış daha sonra Yverden, Cenevre ve Lozan'a
giderek Voltaire ve Ch. Bonnet'den başka bir takım diğer büyük kişilerle
tanışmış ve Layde, Cambridge üniversitelerinde öğrenimini tamamlamıştır.
İngiltere, İtalya, Hollanda ve Fransa'ya yaptığı seyahatlerden sonra
edebi bir ün kazanmıştır.
Şair Thomas Gray, Madam Necker ve düşeş La Rochefoucauld'la tanışarak
devrin edebiyat cereyanlarına ve XVIII. yüzyılın felsefe sistemlerine
karışmıştır. Bütün Seyahatlerinde bilgisinden çok görgüsünü arttırmayı
amaç edinmiştir.
Bonstetten İsviçre'ye döndüğü zaman, Berne Kraliyet Meclisi'ne üye
olmuş; sonra da Sarnen valiliğine tayin edilmiştir. Nyon valiliğini
yaparken, şair Matthison ve tarihçi Jean de Muller'le tanışmış,
ülkesinde başlayan kargaşalardan dolayı İtalya ve Kopenhag'a kaçmıştır.
Burada üç yıl kalmış ve ortalık sakinleşince tekrar Cenevre'ye dönmüş ve
ölümüne kadar burada yaşamıştır.
Bonstetten, Voltaire'in etkisi altında kalmıştır. Her çeşit din
kayıtlarından uzak ve olayları gözlemlemekte usta bir zeka sahibi olduğu
için, kendi deneylerinden öyle sonuçlar çıkarmıştır ki bunlar, bir
sistem olmamakla birlikte, asil, âlicenap ve hatta bazı bakımlardan
orijinal bir ahlak görüşünü ihtiva ederler.
Bazı eserlerinde, insanlara dair derin bir bilgi, az rastlanan bir
gözlem inceliği, yeni görüşleri saf ve cömert duygular vardır.
Eserlerinde, onun iki kişiliği dikkati çeker: Ahlakçılığı ve
filozofluğu.
|
