|
Agrippa Kimdir?
(M.S. I. ya da II. yüzyıl)
Yunanlı şüpheci filozoftur. Ainesidemos'un
şüphe etmekte haklı olduğumuzu göstermek için ileri sürdüğü on sebebin
sayısını beşe indirdi. Genel olarak Yunan kuşkucularının yöntemini
özetleyen beş kanıt şunlardır:
1. Hem gündelik yaşamda, hem de filozofların tartışmalarında
düşünceler çatışır.
2. Hiç bir şey kendi kendini açıklayamaz, çünkü her açıklama
ayrıca açıklanması gereken bir ikinci önermedir ve bu sonsuza değin
böyle gider.
3. Gerek algı, gerekse de yargı iki anlamda görelidir: İkisi de
özneye göre değişir ve ikisi de kendileriyle birlikte bulunan başka
algılardan etkilenir.
4. Dogmatik filozoflar, önermeler dizisinde sonsuza değin geriye
gitmekten kaçındıkları için kanıtlayamayacakları varsayımlar ileri
sürerler.
5. Filozoflar, duyularla ilgili olanları akılla, akılla ilgili
olanı ise duyularla kanıtlamaya çalıştıklarından çifte tuzağa düşerler.
Hem duyuların tanıklığından, hem de insanın anlama olanağından kuşku
duyan Agrippa, bilgi edinmenin bir başlangıç noktası olmadığı sonucuna
ulaşır. Ondan öncekiler, hakikati bilmediğimizi söylerlerdi; Agrippa ise
bilemeyeceğimizi ispata çalıştı.
|
